Btw-vrijstelling voor uitvoer in reizigersbagage

1. btw-vrijstelling voor uitvoer in reizigersbagage
 
Artikel 39, § 1, 4° Wbtw​ stelt vrij van btw: de leveringen van goederen aan een niet in de Gemeenschap gevestigde reiziger, die deze goederen in België in bezit neemt en ze in zijn persoonlijke bagage uitvoert naar een plaats buiten de Gemeenschap uiterlijk op het einde van de derde maand volgend op de maand waarin de levering plaatsvond.
 
Ingevolge § 3 van dat zelfde artikel bepaalt de Koning de na te leven voorwaarden voor het verkrijgen van voormelde vrijstelling. Deze voorwaarden zijn als volgt opgenomen in artikel 8 van het KB nr. 18:
 
  • aan de aankoop moet elk handels- of beroepskarakter vreemd zijn;
  • de globale waarde van de goederen, belasting inbegrepen, moet per factuur hoger zijn dan € 50;
  • de verkoper moet de echtheid van de uitvoer aantonen aan de hand van een exemplaar van de factuur bekleed met het visum van het douanekantoor van uitgang uit de Gemeenschap. Door de Minister van Financiën of zijn gemachtigde kan worden bepaald dat de verkoopfactuur onder de door hem vastgelegde voorwaarden mag worden vervangen door een als zodanig geldend stuk.
De winkelier moet wel nazien dat de reiziger buiten de EU is gevestigd om de btw-vrijstelling te kunnen toepassen. Als een niet in de EU gevestigde reiziger wordt beschouwd: de reiziger wiens woonplaats of gebruikelijke verblijfplaats zich niet in de EU bevindt.
 
Onder woonplaats of gebruikelijke verblijfplaats wordt verstaan: de plaats die als zodanig is vermeld op de reispas, op de identiteitskaart of op enig ander document, dat door de lidstaat op het grondgebied waarvan de levering wordt verricht, als identiteitsbewijs wordt erkend.
 
Reizigers van Belgische nationaliteit die in het buitenland verblijven maar nog steeds hun Belgische identiteitskaart hebben, komen ook voor de vrijstelling in aanmerking mits voorlegging van een attest van verblijf, afgegeven door de bevoegde buitenlandse autoriteiten (en indien ze deel uitmaken van het coöperatiepersoneel door voorlegging van een attest, afgegeven door het Bestuur van de Ontwikkelingssamenwerking).
 
Bovendien moet voor de toepassing van de btw-vrijstelling de reiziger de goederen meevoeren in zijn persoonlijke bagage. Als dusdanig kan worden aangemerkt het meevoeren van de goederen in een valies of een reistas, in de koffer, binnenruimte of bagagedrager van autovoertuigen, in een pleziervaartuig of een jacht, in een sportvliegtuig of elk ander vervoermiddel.
 
Wat de goederen zelf betreft is de btw-vrijstelling slechts van toepassing op de leveringen van goederen en niet op diensten, zoals herstellings- en onderhoudswerken en andere loonwerken aan goederen. Voor zover er geen enkele twijfel bestaat over het feit dat de bij de uitvoer aangeboden goederen dezelfde zijn als deze welke werden aangekocht en waarvoor de btw-vrijstelling wordt gevraagd, mogen de betrokken goederen tussen het tijdstip van aankoop en het ogenblik van de uitvoer reeds gebruikt zijn door de reiziger (b.v. gedragen kleding of schoenen).
 
Van de vrijstelling zijn wel uitgesloten: de leveringen van goederen bestemd voor de uitrusting of de bevoorrading van pleziervaartuigen en sportvliegtuigen of van andere vervoermiddelen voor privégebruik en die zich als zodanig aan boord van die vervoermiddelen bevinden bij de uitvoer ervan (de btw-vrijstelling kan wel worden toegepast voor goederen, die kennelijk als uitrustingsvoorwerpen of als bevoorrading van de hier bedoelde vervoermiddelen kunnen dienen, doch die zich bij hun uitvoer niet als zodanig aan boord bevinden van deze vervoermiddelen). Voor in België verkochte tabaksfabricaten kan deze btw-vrijstelling niet worden toegepast. 
 
Voor de btw-vrijstelling mag de aankoop geen handels of beroepskarakter hebben. Als goederen, waaraan (in hoofde van de reiziger) elk handels of beroepskarakter vreemd is, worden aangemerkt de aankopen van goederen die voor de reiziger een incidenteel karakter dragen en uitsluitend bestemd zijn voor persoonlijk gebruik door de geadresseerde dan wel voor gebruik door leden van zijn gezin of bestemd om als geschenk te worden aangeboden, mits uit de aard of de hoeveelheid van de goederen geen commerciële of beroepsdoeleinden blijken.
 
De btw-vrijstelling kan pas worden toegepast wanneer de globale waarde van de in België verrichte aankopen, btw inbegrepen, per factuur, meer bedraagt dan € 50.
 
 
2. werking van de btw-vrijstelling
 
Algemeen
De handelaar die goederen aan voormelde reizigers verkoopt kan op zijn eigen verantwoordelijkheid de vrijstelling onmiddellijk toepassen bij de verkoop. Hij loopt dan wel een enorm risico dat de effectieve uitvoer achteraf niet kan worden aangetoond en de fiscus alsnog de btw op de verkoop navordert, met boeten en interesten.
 
Bijgevolg rekenen de meeste handelaars bij de verkoop de Belgische btw aan die aan de reiziger wordt terugbetaald nadat deze een geldig gevalideerd uitvoerbewijs van de goederen voorlegt. Mits erkenning door de administratie, kan deze procedure vervangen worden door een systeem waarbij de winkelier zich aansluit en bij de verkoop een door de fiscus erkend document uitreikt op basis waarvan de reiziger de btw bij het verlaten van de EU reeds terugkrijgt. De organisatie betaalt de reiziger de btw terug (in principe mits inhouding van een service fee) en bezorgt de aangesloten winkelier een overzicht van de terug te vragen btw op basis van de door de winkelier uitgereikte formulieren. De winkelier vordert deze btw terug via zijn periodieke btw-aangifte (rooster 62) en schrijft dan de teruggevorderde btw over op de rekening van die organisatie.
 
Bewijs van de uitvoer
Een factuur of een in de plaats daarvan komend bewijsstuk moet worden gebruikt als document voor het vervullen van de formaliteiten om voormelde btw-vrijstelling te bekomen. Winkeliers mogen in de plaats van voorgaande echter gebruik maken van voor de terugbetaling van de btw door de fiscus erkende ontheffingsborderellen die worden aangeleverd door in btw-terugbetaling gespecialiseerde ondernemingen.
 
Het gaat, onder meer, om de volgende erkende ondernemingen:
 
  • De N.V. “GLOBAL BLUE BELGIUM” (oude benamingen: “EUROPE TAX-FREE SHOPPING BELGIUM en GLOBAL REFUND BELGIUM”);
  • De N.V. “PREMIER TAX FREE”;
  • De BVBA “TAX FREE WORLDWIDE Belgium”;
  • De BVBA “INNOVA TAXFREE BELGIUM”;
  • De Nederlandse “FOUR RETAILERS INTERNATIONAL BV”;
  • De EBVBA "ARIMAR"
Klik hier voor de modellen van die ontheffingsborderellen. 
 
Op de betrokken borderellen moeten minstens de volgende gegevens verplicht vermeld worden:
 
  1. de naam, het adres en het btw-nummer van de verkoper, zijn handtekening en de datum van transactie;
  2. de gedateerde en door de koper ondertekende verklaring met zijn naam, zijn adres, zijn land van gebruikelijke verblijfplaats, het nummer van zijn identiteitskaart of het paspoort dat deze gegevens bevestigt, alsook het land van eindbestemming van de goederen;
  3. per btw-tarief, de gebruikelijke benaming van de verkochte goederen, hun aantal en de prijs, inclusief belastingen (dit staat op het kasticket indien gehecht aan het borderel);
  4. de totale prijs, inclusief belastingen, van de verkochte goederen;
  5. het bedrag van de terug te betalen btw.
 
De fiscus staat toe dat de winkelier het vak van het ontheffingsborderel met betrekking tot de verkochte goederen niet manueel moeten invullen, maar dat een kasticket (kastickets) aan het borderel mag hechten.
 
Uitvoertermijn
De reiziger moet de goederen in zijn persoonlijke bagage uitvoeren uiterlijk op het einde van de derde maand die volgt op de maand waarin de levering plaatsvond. Na deze periode mag de douane geen factuur of geen in de plaats daarvan komend verantwoordingsstuk meer viseren, ongeacht in welke lidstaat de aankoop werd verricht.
 
Voorbeeld:
 
  • Levering aan de reiziger op 25 mei 2016;
  • Uitvoer door de reiziger op 30 augustus 2016: ontheffing is toegelaten;
  • Uitvoer door de reiziger op 1 september 2016: ontheffing geweigerd.